- User ID
- 311032
- Since
- 15/12/24
- Bài viết
- 48
- Like
- 310
- Điểm
- 53
- Nơi ở
- HCM
- TBD
- 933,308VNĐ
- Giới tính
- Nữ
- Hôn nhân
- Ly hôn
- Tỉnh Thành
- HCM
Chiều hôm qua mình đi xem Hộ Linh Tráng Sĩ cùng mấy bạn trẻ trong CLB yêu phim mà mình đang host. Mình giới thiệu 1 chút về CLB nhỏ của mình, CLB này dành cho các bạn sinh viên yêu điện ảnh, đang học ở các trường đại học tại TP.HCM, chủ yếu là những ngành ít nhiều liên quan đến phim ảnh, truyền thông và sáng tạo.Tụi mình cùng đi xem phim, rồi ngồi lại nói đủ thứ mình nhìn thấy từ một bộ phim: câu chuyện, chủ đề, thông điệp, cách kể, nhân vật, diễn viên, phản ứng của khán giả trong rạp, cho tới cách bộ phim đang PR – marketing và tiếp cận khán giả.
Ngoài ra, tụi mình còn cùng đọc những kịch bản mới toanh hoặc vẫn đang trong quá trình phát triển. Mỗi người một góc nhìn, cùng bàn, cùng tranh luận, cùng học từ những case thực tế. Đôi khi chính những nhận xét rất bản năng của các bạn trẻ lại giúp những người làm nghề nhìn thấy một vấn đề theo cách khác.
Mình thích những buổi như vậy. Không nhất thiết ai phải đúng, và cũng không phải cứ làm nghề lâu hơn thì sẽ nhìn phim đúng hơn người trẻ.
Quan trọng là mình vẫn còn tò mò muốn biết: cùng một câu chuyện, người khác đã nhìn thấy gì?
Và dưới đây là vài điều mình nghĩ sau khi xem Hộ Linh Tráng Sĩ.
Mình không định đi vào chi tiết phim hay nhắc lại những khen – chê mà mấy tuần nay trên mạng xã hội đã có quá nhiều người viết.
Xem xong, mình chỉ thấy tiếc ngẩn ngơ.
Tiếc cho một ý tưởng rất hay.
Tiếc cho một dự án đã được đầu tư rất nhiều.
Tiếc cho nhà sản xuất, nhà đầu tư.
Tiếc cho những anh em, bạn bè mình biết đã tham gia dự án này và thực sự đã làm rất tốt công việc của họ.
Nhưng có lẽ chính chỗ đó lại khiến mình tiếc nhất: Mọi người đều làm rất tốt việc của mình, nhưng tất cả những cái tốt ấy chưa chắc đã cùng làm tốt cho bộ phim.
Nhìn từ thành phẩm, mình có cảm giác dự án đã phải mang theo quá nhiều mong muốn: tiếp cận khán giả trẻ, diễn viên có sức hút, mảng miếng hài, hình ảnh đẹp, hành động phải thật đã, phục trang – bối cảnh phải đủ hoành tráng, lại muốn câu chuyện có thể tiếp cận nhiều nhóm khán giả...
Không có cái nào sai. Nhưng khi quá nhiều thứ cùng cần được thỏa mãn, câu hỏi căn bản nhất lại dễ bị bỏ quên: Rốt cuộc mình đang kể câu chuyện gì?
Với mình, câu chuyện đáng kể nhất của Hộ Linh Tráng Sĩ chính là những Tráng Sĩ ( thoại trong phim dùng từ Chiến Binh - mình mất rất lâu mới không kết nối được 02 từ này với nhau từ tựa phim/ tài liệu MKT và thoại từ nhân vật trong phim )
Sự kiện, di tích, những gì sử sách còn ghi lại đã có ở đó rồi. Nhưng những con người bên trong sự kiện ấy thì không ai biết.
Họ là ai trước khi trở thành tráng sĩ? Họ nghĩ gì khi nhận một nhiệm vụ mà có thể biết trước mình sẽ không trở về? Họ có sợ chết không? Có người thân đang chờ không? Có lúc nào muốn bỏ cuộc? Và điều gì khiến từng người vẫn lựa chọn đi tiếp?
Sử sách ghi lại sự kiện. Còn câu chuyện bên trong những con người của sự kiện ấy chính là khoảng trống dành cho người sáng tạo.
Không phải để viết lại lịch sử.Mà để cho những cái tên ấy một đời sống, một tính cách, một nỗi sợ, một người để thương, một điều để mất và một lý do đủ lớn để hy sinh.Để khi một tráng sĩ chết đi, khán giả không chỉ nhìn thấy một cảnh hy sinh được quay đẹp.Mà phải tiếc một con người.
Nếu làm được điều đó thì có lẽ chẳng cần phải nói quá nhiều về trung nghĩa, hy sinh hay lòng yêu nước. Khán giả tự hiểu và tự cảm được.
Có lẽ vì mình cũng làm nghề nên mình khá ám ảnh chuyện mọi người trong ê-kíp có thực sự đang cùng làm một bộ phim hay không.
Một dự án có nhiều người giỏi chưa chắc đã tạo ra một bộ phim hay.Càng nhiều người giỏi, càng nhiều cá tính sáng tạo mạnh thì càng cần một mục tiêu chung đủ rõ. Nếu không, rất dễ thành DOP cố làm những khuôn hình đẹp nhất, đạo diễn hành động muốn có những màn đánh tốt nhất, diễn viên muốn có khoảnh khắc đáng nhớ nhất... Ai cũng có thể hoàn thành rất tốt phần việc của mình, nhưng bộ phim lại bị kéo mỗi người một hướng.
Khi làm dự án, mình luôn cố thuyết phục từng người, từng vị trí hiểu rằng cuối cùng tất cả đang cùng làm một bộ phim.Không phải phim của đạo diễn, DOP, diễn viên, đạo diễn hành động, biên kịch hay của riêng nhà sản xuất.Mình có thể dùng đủ cách: thuyết phục, tranh luận, năn nỉ, dụ dỗ, thậm chí đôi khi chút “tiểu xảo, thủ đoạn” 🙂) để kéo mọi người trở lại cùng một track. Ai cũng phải chịu khó dẹp cái tôi xuống một chút. Kể cả mình.
Cái tôi nghề nghiệp không xấu. Người giỏi thường có cái tôi rất mạnh và đôi khi chính nó tạo nên cá tính sáng tạo của họ.Nhưng cái tôi phải phục vụ bộ phim, chứ bộ phim không thể trở thành nơi để từng người chứng minh mình giỏi đến đâu. Nên có một câu mình rất hay hỏi:“Anh MUỐN hay bộ phim CẦN?”
Anh muốn cảnh này đẹp hơn — nhưng nó phục vụ điều gì? Anh muốn thêm một trận đánh — câu chuyện cần nó ở đâu? Anh muốn nhân vật có một cảnh thật ngầu — nó giúp mình hiểu hay thương nhân vật hơn không? Và cuối cùng:Nó có ý nghĩa gì với KHÁN GIẢ?
Với khán giả nhé.Không phải với anh.
Bởi cuối cùng nhà sản xuất là người phải trả giá cho tất cả những cái “tôi muốn” của các thành viên ekip.
Nhưng xem Hộ Linh Tráng Sĩ, mình còn tiếc một chuyện xa hơn cả bộ phim này.
Tiếc cho những dự án đến sau.
Những bộ phim lịch sử, huyền sử hay những dự án có concept tương tự vốn đã rất khó làm, khó gọi vốn và khó thuyết phục thị trường.Khi một dự án đi trước chưa đạt được điều khán giả và thị trường kỳ vọng, những người đi sau không chỉ phải chứng minh rằng phim của mình tốt. Họ còn phải làm thêm một việc khó hơn: khôi phục lại niềm tin.
Niềm tin của nhà đầu tư rằng loại dự án này vẫn đáng để bỏ tiền.
Niềm tin của khán giả rằng phim Việt với đề tài này vẫn đáng để mua vé.
Niềm tin rằng chúng ta - ekip Việt vẫn có thể kể những câu chuyện của lịch sử Việt Nam theo một cách vừa hấp dẫn, vừa chạm được tới người xem hôm nay. Nên mình tiếc ngẩn ngơ chắc cũng vì vậy.
Không phải vì bộ phim không có cái hay/ lịch sử khô khan . Ngược lại, chính vì nhìn thấy rất nhiều thứ tốt, rất nhiều công sức, rất nhiều người giỏi và một ý tưởng có quá nhiều tiềm năng nên mới tiếc.
Còn nếu hỏi mình có làm tốt hơn không?
Mình không biết. Và mình cũng không dám nói là có.
Ngồi trong rạp hai tiếng để nhận xét luôn dễ hơn rất nhiều so với mất vài năm phát triển một dự án, kiếm tiền, dựng đoàn, quản lý hàng trăm con người rồi mang thành phẩm ra đối diện với khán giả và doanh thu. Mình chỉ biết nếu có cơ hội, mình sẽ cố giữ bằng được một thứ: câu chuyện mình đã chọn kể
Bởi cuối cùng hình ảnh đẹp, diễn viên hot, hành động, hài, kỹ xảo, phục trang, bối cảnh hay marketing… đều là công cụ để phục vụ câu chuyện ấy. Và phim làm ra là để giao tiếp với khán giả. Khán giả đã bỏ tiền mua vé và dành hai tiếng cuộc đời bước vào rạp thì trách nhiệm thuyết phục họ trước hết vẫn thuộc về bộ phim.
Và cuối cùng, mình đã đi xem bộ phim này với một tâm thế khá “Phật tử” 🙂) khá hiền lành
Mình cố gắng không mang quá nhiều kỳ vọng vào rạp, không sân si với những điều chưa vừa ý, không cố phán xét đúng – sai, hay – dở, và cũng cố nhìn vào công sức của những người đã làm ra bộ phim trước khi nói về những điều mình chưa thích. Nhưng mình vẫn mong các nhà làm phim, các đạo diễn một điều:
Đừng bắt khán giả trước khi đi xem phim phải trở thành Phật tử — buông bỏ hết tham, sân, si; không mong cầu, không kỳ vọng, không phán xét… rồi mới có thể bình thản tiếp nhận bộ phim. 🙂)
Và cũng đừng bắt khán giả phải đọc lịch sử trước để hiểu bộ phim đang kể chuyện gì, nhân vật này là ai, sự kiện kia có ý nghĩa thế nào. Hay xem phim xong phải về Google, đọc thêm sử liệu rồi mới quay lại thấy: “À, hóa ra đoạn đó phim muốn nói cái này.”
Nếu một bộ phim lịch sử khiến người xem bước ra khỏi rạp và muốn tìm hiểu thêm về lịch sử, quá tuyệt.
Nếu nó khiến một người trẻ tò mò, muốn đọc thêm, muốn biết những con người ấy thực sự từng sống ra sao, thậm chí từ đó thấy lịch sử gần gũi và đáng yêu hơn — đó là một thành công rất đẹp của điện ảnh.
Nhưng đó phải là điều khán giả muốn làm sau khi bộ phim đã chạm được vào họ, chứ không phải bài tập về nhà khán giả phải làm để hiểu được bộ phim.
Phim không cần dạy lịch sử. Nhưng phim phải tự kể được câu chuyện mà mình đã chọn kể.
Khán giả không có trách nhiệm phải trang bị đủ kiến thức, đủ lòng bao dung hay đủ “chánh niệm” để bù vào những khoảng trống mà bộ phim chưa kể được.
Trách nhiệm thuyết phục khán giả vẫn thuộc về bộ phim.
Thôi, mình đã cố viết rất khiêm tốn rồi. Cái nết của mình qua từng ấy năm cũng có được cuộc đời mài giũa bớt nhiều góc cạnh. Nhưng bảo mài cho nhẵn nhụi hết thì chắc… không được. 🙂)
Nhật ký – Trở lại là tôi #03.
Ừ, trở lại là tôi thì chắc phải còn một chút “tôi” như vậy mới đúng.
Ngoài ra, tụi mình còn cùng đọc những kịch bản mới toanh hoặc vẫn đang trong quá trình phát triển. Mỗi người một góc nhìn, cùng bàn, cùng tranh luận, cùng học từ những case thực tế. Đôi khi chính những nhận xét rất bản năng của các bạn trẻ lại giúp những người làm nghề nhìn thấy một vấn đề theo cách khác.
Mình thích những buổi như vậy. Không nhất thiết ai phải đúng, và cũng không phải cứ làm nghề lâu hơn thì sẽ nhìn phim đúng hơn người trẻ.
Quan trọng là mình vẫn còn tò mò muốn biết: cùng một câu chuyện, người khác đã nhìn thấy gì?
Và dưới đây là vài điều mình nghĩ sau khi xem Hộ Linh Tráng Sĩ.
Mình không định đi vào chi tiết phim hay nhắc lại những khen – chê mà mấy tuần nay trên mạng xã hội đã có quá nhiều người viết.
Xem xong, mình chỉ thấy tiếc ngẩn ngơ.
Tiếc cho một ý tưởng rất hay.
Tiếc cho một dự án đã được đầu tư rất nhiều.
Tiếc cho nhà sản xuất, nhà đầu tư.
Tiếc cho những anh em, bạn bè mình biết đã tham gia dự án này và thực sự đã làm rất tốt công việc của họ.
Nhưng có lẽ chính chỗ đó lại khiến mình tiếc nhất: Mọi người đều làm rất tốt việc của mình, nhưng tất cả những cái tốt ấy chưa chắc đã cùng làm tốt cho bộ phim.
Nhìn từ thành phẩm, mình có cảm giác dự án đã phải mang theo quá nhiều mong muốn: tiếp cận khán giả trẻ, diễn viên có sức hút, mảng miếng hài, hình ảnh đẹp, hành động phải thật đã, phục trang – bối cảnh phải đủ hoành tráng, lại muốn câu chuyện có thể tiếp cận nhiều nhóm khán giả...
Không có cái nào sai. Nhưng khi quá nhiều thứ cùng cần được thỏa mãn, câu hỏi căn bản nhất lại dễ bị bỏ quên: Rốt cuộc mình đang kể câu chuyện gì?
Với mình, câu chuyện đáng kể nhất của Hộ Linh Tráng Sĩ chính là những Tráng Sĩ ( thoại trong phim dùng từ Chiến Binh - mình mất rất lâu mới không kết nối được 02 từ này với nhau từ tựa phim/ tài liệu MKT và thoại từ nhân vật trong phim )
Sự kiện, di tích, những gì sử sách còn ghi lại đã có ở đó rồi. Nhưng những con người bên trong sự kiện ấy thì không ai biết.
Họ là ai trước khi trở thành tráng sĩ? Họ nghĩ gì khi nhận một nhiệm vụ mà có thể biết trước mình sẽ không trở về? Họ có sợ chết không? Có người thân đang chờ không? Có lúc nào muốn bỏ cuộc? Và điều gì khiến từng người vẫn lựa chọn đi tiếp?
Sử sách ghi lại sự kiện. Còn câu chuyện bên trong những con người của sự kiện ấy chính là khoảng trống dành cho người sáng tạo.
Không phải để viết lại lịch sử.Mà để cho những cái tên ấy một đời sống, một tính cách, một nỗi sợ, một người để thương, một điều để mất và một lý do đủ lớn để hy sinh.Để khi một tráng sĩ chết đi, khán giả không chỉ nhìn thấy một cảnh hy sinh được quay đẹp.Mà phải tiếc một con người.
Nếu làm được điều đó thì có lẽ chẳng cần phải nói quá nhiều về trung nghĩa, hy sinh hay lòng yêu nước. Khán giả tự hiểu và tự cảm được.
Có lẽ vì mình cũng làm nghề nên mình khá ám ảnh chuyện mọi người trong ê-kíp có thực sự đang cùng làm một bộ phim hay không.
Một dự án có nhiều người giỏi chưa chắc đã tạo ra một bộ phim hay.Càng nhiều người giỏi, càng nhiều cá tính sáng tạo mạnh thì càng cần một mục tiêu chung đủ rõ. Nếu không, rất dễ thành DOP cố làm những khuôn hình đẹp nhất, đạo diễn hành động muốn có những màn đánh tốt nhất, diễn viên muốn có khoảnh khắc đáng nhớ nhất... Ai cũng có thể hoàn thành rất tốt phần việc của mình, nhưng bộ phim lại bị kéo mỗi người một hướng.
Khi làm dự án, mình luôn cố thuyết phục từng người, từng vị trí hiểu rằng cuối cùng tất cả đang cùng làm một bộ phim.Không phải phim của đạo diễn, DOP, diễn viên, đạo diễn hành động, biên kịch hay của riêng nhà sản xuất.Mình có thể dùng đủ cách: thuyết phục, tranh luận, năn nỉ, dụ dỗ, thậm chí đôi khi chút “tiểu xảo, thủ đoạn” 🙂) để kéo mọi người trở lại cùng một track. Ai cũng phải chịu khó dẹp cái tôi xuống một chút. Kể cả mình.
Cái tôi nghề nghiệp không xấu. Người giỏi thường có cái tôi rất mạnh và đôi khi chính nó tạo nên cá tính sáng tạo của họ.Nhưng cái tôi phải phục vụ bộ phim, chứ bộ phim không thể trở thành nơi để từng người chứng minh mình giỏi đến đâu. Nên có một câu mình rất hay hỏi:“Anh MUỐN hay bộ phim CẦN?”
Anh muốn cảnh này đẹp hơn — nhưng nó phục vụ điều gì? Anh muốn thêm một trận đánh — câu chuyện cần nó ở đâu? Anh muốn nhân vật có một cảnh thật ngầu — nó giúp mình hiểu hay thương nhân vật hơn không? Và cuối cùng:Nó có ý nghĩa gì với KHÁN GIẢ?
Với khán giả nhé.Không phải với anh.
Bởi cuối cùng nhà sản xuất là người phải trả giá cho tất cả những cái “tôi muốn” của các thành viên ekip.
Nhưng xem Hộ Linh Tráng Sĩ, mình còn tiếc một chuyện xa hơn cả bộ phim này.
Tiếc cho những dự án đến sau.
Những bộ phim lịch sử, huyền sử hay những dự án có concept tương tự vốn đã rất khó làm, khó gọi vốn và khó thuyết phục thị trường.Khi một dự án đi trước chưa đạt được điều khán giả và thị trường kỳ vọng, những người đi sau không chỉ phải chứng minh rằng phim của mình tốt. Họ còn phải làm thêm một việc khó hơn: khôi phục lại niềm tin.
Niềm tin của nhà đầu tư rằng loại dự án này vẫn đáng để bỏ tiền.
Niềm tin của khán giả rằng phim Việt với đề tài này vẫn đáng để mua vé.
Niềm tin rằng chúng ta - ekip Việt vẫn có thể kể những câu chuyện của lịch sử Việt Nam theo một cách vừa hấp dẫn, vừa chạm được tới người xem hôm nay. Nên mình tiếc ngẩn ngơ chắc cũng vì vậy.
Không phải vì bộ phim không có cái hay/ lịch sử khô khan . Ngược lại, chính vì nhìn thấy rất nhiều thứ tốt, rất nhiều công sức, rất nhiều người giỏi và một ý tưởng có quá nhiều tiềm năng nên mới tiếc.
Còn nếu hỏi mình có làm tốt hơn không?
Mình không biết. Và mình cũng không dám nói là có.
Ngồi trong rạp hai tiếng để nhận xét luôn dễ hơn rất nhiều so với mất vài năm phát triển một dự án, kiếm tiền, dựng đoàn, quản lý hàng trăm con người rồi mang thành phẩm ra đối diện với khán giả và doanh thu. Mình chỉ biết nếu có cơ hội, mình sẽ cố giữ bằng được một thứ: câu chuyện mình đã chọn kể
Bởi cuối cùng hình ảnh đẹp, diễn viên hot, hành động, hài, kỹ xảo, phục trang, bối cảnh hay marketing… đều là công cụ để phục vụ câu chuyện ấy. Và phim làm ra là để giao tiếp với khán giả. Khán giả đã bỏ tiền mua vé và dành hai tiếng cuộc đời bước vào rạp thì trách nhiệm thuyết phục họ trước hết vẫn thuộc về bộ phim.
Và cuối cùng, mình đã đi xem bộ phim này với một tâm thế khá “Phật tử” 🙂) khá hiền lành
Mình cố gắng không mang quá nhiều kỳ vọng vào rạp, không sân si với những điều chưa vừa ý, không cố phán xét đúng – sai, hay – dở, và cũng cố nhìn vào công sức của những người đã làm ra bộ phim trước khi nói về những điều mình chưa thích. Nhưng mình vẫn mong các nhà làm phim, các đạo diễn một điều:
Đừng bắt khán giả trước khi đi xem phim phải trở thành Phật tử — buông bỏ hết tham, sân, si; không mong cầu, không kỳ vọng, không phán xét… rồi mới có thể bình thản tiếp nhận bộ phim. 🙂)
Và cũng đừng bắt khán giả phải đọc lịch sử trước để hiểu bộ phim đang kể chuyện gì, nhân vật này là ai, sự kiện kia có ý nghĩa thế nào. Hay xem phim xong phải về Google, đọc thêm sử liệu rồi mới quay lại thấy: “À, hóa ra đoạn đó phim muốn nói cái này.”
Nếu một bộ phim lịch sử khiến người xem bước ra khỏi rạp và muốn tìm hiểu thêm về lịch sử, quá tuyệt.
Nếu nó khiến một người trẻ tò mò, muốn đọc thêm, muốn biết những con người ấy thực sự từng sống ra sao, thậm chí từ đó thấy lịch sử gần gũi và đáng yêu hơn — đó là một thành công rất đẹp của điện ảnh.
Nhưng đó phải là điều khán giả muốn làm sau khi bộ phim đã chạm được vào họ, chứ không phải bài tập về nhà khán giả phải làm để hiểu được bộ phim.
Phim không cần dạy lịch sử. Nhưng phim phải tự kể được câu chuyện mà mình đã chọn kể.
Khán giả không có trách nhiệm phải trang bị đủ kiến thức, đủ lòng bao dung hay đủ “chánh niệm” để bù vào những khoảng trống mà bộ phim chưa kể được.
Trách nhiệm thuyết phục khán giả vẫn thuộc về bộ phim.
Thôi, mình đã cố viết rất khiêm tốn rồi. Cái nết của mình qua từng ấy năm cũng có được cuộc đời mài giũa bớt nhiều góc cạnh. Nhưng bảo mài cho nhẵn nhụi hết thì chắc… không được. 🙂)
Nhật ký – Trở lại là tôi #03.
Ừ, trở lại là tôi thì chắc phải còn một chút “tôi” như vậy mới đúng.